Zestawienie najgłośniejszych wypowiedzi, decyzji, kontroli NIK i sporów wokół Mateusza Morawieckiego
Każda litera to udokumentowane cytaty z datą i źródłem, ustalenia instytucji kontrolnych, sądów oraz mediów, a także stanowisko i argumentacja samego byłego premiera.
29 haseł od A do Ż51 zweryfikowanych cytatów i dokumentówRaporty NIK • Wyroki NSA i TSUE • Śledztwa prasowe
Listopad 2020 r. — kilkanaście dni po zamknięciu cmentarzy na Wszystkich Świętych i uruchomieniu skupu chryzantem. Fot. Krystian Maj / KPRM (CC BY 3.0 PL)
Spróbuj wpisać inną frazę lub wyczyść aktywne filtry kategorii.
A
A jak Afera taśmowa („Sowa i Przyjaciele”)Polityka i wypowiedzi
„Miska ryżu” i Robert Kubica na taśmie z restauracji „Sowa i Przyjaciele”
W październiku 2018 r. portal Onet opublikował pochodzące z akt afery podsłuchowej nagranie prywatnej kolacji z kwietnia 2013 r., w której Mateusz Morawiecki — wówczas prezes zarządu Banku Zachodniego WBK — rozmawiał z szefami PKO BP i PGE.
Nagranie 1rozmowa w restauracji „Sowa i Przyjaciele”
Jak ludzie ci zapierdalają za miskę ryżu, jak było w czasach po II wojnie światowej i w trakcie, to wtedy gospodarka cała się odbudowała.
Sprawdź źródło (Wprost / Onet)Źródło: Stenogram nagrania z kwietnia 2013 r. opublikowany przez Onet w październiku 2018 r.
Nagranie 2rozmowa w restauracji „Sowa i Przyjaciele”
Miał być jeszcze Kubica, ale na szczęście złamał rękę raz, drugi… Z mojego, ja mówię, ja tego nie chcę, kur… Pięć dych co roku płacić.
Sprawdź źródło (Onet)Źródło: Wątek potencjalnego sponsoringu Roberta Kubicy przez grupę Santander / BZ WBK
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Dziennikarze Onetu oraz politycy opozycji wskazywali na ostry kontrast pomiędzy wulgarnym językiem i rynkowym darwinizmem ówczesnego prezesa banku a późniejszym solidarystycznym przekazem szefa rządu PiS. Krytykowano także słowa dotyczące poważnego wypadku Roberta Kubicy z 2011 r. oraz fragmenty rozmowy o poszukiwaniu wsparcia finansowego dla byłego ministra skarbu w rządzie PO-PSL Aleksandra Grada.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
W wywiadzie z 4 października 2018 r. (naTemat / wPolsce.pl) Mateusz Morawiecki nazwał publikację nielegalnych podsłuchów przedwyborczym atakiem medialnym i wyraził ubolewanie z powodu użytych przekleństw. Wyjaśniał, że uwaga o „misce ryżu” była historyczno-ekonomicznym opisem powojennej odbudowy i globalnego kryzysu zadłużenia, podczas gdy jego rząd prowadził politykę odwrotną — podwyżek płacy minimalnej i świadczeń społecznych. Wkrótce potem spotkał się z Robertem Kubicą, a PKN Orlen został sponsorem powrotu kierowcy do Formuły 1.
B jak Bankier i obligacje skarboweFinanse i gospodarka
Z fotela prezesa BZ WBK do zakupu obligacji skarbowych za 4,6 mln zł
Przed wejściem do rządu w 2015 r. Mateusz Morawiecki przez osiem lat kierował Bankiem Zachodnim WBK (zarabiając w zarządzie ok. 33,5 mln zł). W maju 2022 r. jego oświadczenie majątkowe ujawniło zakup w grudniu 2021 r. obligacji skarbowych za ponad 4,6 mln zł.
Wypowiedź 1konferencja prasowa
To się chyba nazywa konsekwencja i wiarygodność. Skoro nakłaniamy wszystkich Polaków, aby kupowali polskie obligacje, bo to jest coś, czego Polska dzisiaj w kryzysie rzeczywiście potrzebuje (…) to chyba dobrze, że w ślad za słowami, także moimi słowami, idą moje czyny.
Sprawdź źródło (PAP)Źródło: Odpowiedź premiera na pytania dziennikarzy po publikacji oświadczenia majątkowego za 2021 r.
Wypowiedź 2wywiad („Przygody Przedsiębiorców”)
Ależ skąd miałem wiedzieć, czy ja jestem jasnowidzem? Czy ktokolwiek na świecie przewidział to, co się dzieje w tym roku, w zeszłym roku?
Sprawdź źródło (Gazeta.pl / CIR)Źródło: Komentarz dotyczący zakupu detalicznych obligacji indeksowanych inflacją w grudniu 2021 r.
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Publicyści ekonomiczni (Dziennik Gazeta Prawna, Wirtualna Polska) oraz opozycja podnosili zarzut natury etycznej i wizerunkowej: w grudniu 2021 r., gdy rząd i NBP publicznie przekonywali o przejściowym charakterze inflacji, a premier po listopadowych rozmowach z sojusznikami znał ostrzeżenia wywiadowcze o koncentracji wojsk rosyjskich wokół Ukrainy, szef rządu ulokował 4,6 mln zł w instrumentach chroniących prywatny kapitał przed wysoką inflacją.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki oraz rzecznik rządu Piotr Müller (CIR / RMF FM) podkreślali, że detaliczne obligacje Skarbu Państwa były powszechnie dostępne w okienkach bankowych na identycznych warunkach dla każdego obywatela, zakup został jawnie wykazany w oświadczeniu majątkowym i sfinansowany z legalnie opodatkowanych oszczędności z czasów pracy w sektorze bankowym.
C jak Covid-19 („Wirus jest w odwrocie”)Polityka i wypowiedzi
„Już teraz nie trzeba się jego bać” — zapewnienie przed II turą wyborów prezydenckich
Jesień 2020 r. — powrót obostrzeńTrzy miesiące po lipcowych zapewnieniach o „wirusie w odwrocie” w całej Europie wróciły maseczki i restrykcje drugiej fali pandemii.Fot. Krystian Maj / KPRM / Wikimedia Commons, CC BY 3.0 PL
1 lipca 2020 r., na jedenaście dni przed drugą turą wyborów prezydenckich, premier Mateusz Morawiecki na wiecu w Tomaszowie Lubelskim przekonywał wyborców — w tym osoby starsze — że epidemia koronawirusa ustępuje.
Wypowiedź 1wiec w Tomaszowie Lubelskim
Cieszę się, że coraz mniej obawiamy się tego wirusa, tej epidemii i to jest dobre podejście, bo on jest w odwrocie. Już teraz nie trzeba się jego bać. Trzeba pójść na wybory tłumnie 12 lipca.
Sprawdź źródło (Interia)Źródło: Spotkanie wyborcze w województwie lubelskim przed II turą wyborów prezydenckich
Wypowiedź 2konferencja prasowa
Warto spojrzeć na wykres, kiedy wirus w Europie faktycznie był w odwrocie. Otwieraliśmy gospodarkę, wszyscy się otwierali i było to zasadne. (…) Bardzo wyraźnie widać, że w tym czasie, gdy wspominałem o tym, że sytuacja jest łagodniejsza, była łagodniejsza. Latem wirus osłabł.
Epidemiolodzy, eksperci Polskiej Akademii Nauk i Naczelnej Rady Lekarskiej ocenili słowa z 1 lipca 2020 r. jako podporządkowanie komunikacji zdrowotnej mobilizacji elektoratu na rzecz reelekcji prezydenta Andrzeja Dudy. Wskazywano, że uspokajający przekaz szefa rządu osłabił czujność społeczną przed jesienną drugą falą pandemii, w trakcie której Polska odnotowała gwałtowne przeciążenie ochrony zdrowia i jeden z wyższych wskaźników zgonów nadmiarowych w Unii Europejskiej.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki (Rzeczpospolita) bronił swoich słów danymi z początku lipca 2020 r., gdy dobowa liczba wykrywanych zakażeń w Polsce wynosiła ok. 250–380 przypadków, a wszystkie państwa europejskie znosiły wiosenne restrykcje. Rząd oraz Główny Inspektorat Sanitarny wskazywali również, że głosowanie 12 lipca odbyło się w reżimie sanitarnym i nie wywołało lokalnych ognisk zakażeń.
Ć jak Ćwierćwiecze w bankowości i kredyty frankoweFinanse i gospodarka
Od kariery w grupie BZ WBK i 33,5 mln zł zarobków do sporu o kredyty frankowe oraz wyroki TSUE
Przed wejściem do rządu w listopadzie 2015 r. Mateusz Morawiecki przez blisko dwie dekady pracował w sektorze bankowym — od 1998 r. w Banku Zachodnim i grupie BZ WBK, którą kierował jako prezes zarządu w latach 2007–2015, uzyskując w latach 2004–2015 łącznie ok. 33,5 mln zł wynagrodzeń. W okresie jego premierostwa przedmiotem sporu stała się skala kredytów frankowych udzielanych przez BZ WBK oraz skutki wyroku TSUE w sprawie Państwa Dziubaków z października 2019 r.
Wypowiedź 1wywiad dla Polsat News w Davos
Jako prezes banku przestrzegałem przed tym, żeby banki nie udzielały pożyczek we frankach szwajcarskich. Niestety, wówczas nie rozumieli tego ani ludzie, ani banki. Bank Zachodni był jednym z nielicznych banków, który wtedy tych kredytów nie udzielał.
Sprawdź źródło (Polsat News)Źródło: Wypowiedź podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos o polityce kredytowej Banku Zachodniego WBK
Wypowiedź 2wypowiedź przed wyrokiem TSUE (C-260/18)
Nie mam takich obaw, ponieważ system bankowy polski jest bardzo dobrze dorezerwowany, jest bardzo mocno skapitalizowany. (…) Jestem w kontakcie z Komisją Nadzoru Finansowego i wiem, że sytuacja jest absolutnie stabilna i pod kontrolą.
Sprawdź źródło (Polsat News / PAP)Źródło: Stanowisko szefa rządu przed orzeczeniem TSUE z 3 października 2019 r. w sprawie Państwa Dziubaków
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Stowarzyszenie „Stop Bankowemu Bezprawiu” oraz analizy OKO.press i Money.pl wykazały, że wbrew słowom z Davos kierowany przez Mateusza Morawieckiego BZ WBK udzielał kredytów waloryzowanych do CHF (w 2008 r. stanowiły one 33% nowej sprzedaży hipotek banku), a po przejęciu Kredyt Banku w 2012 r. portfel frankowy grupy przekroczył 8 mld zł. Krytycy wytykali też brak ustawowego rozwiązania problemu po 2015 r., natomiast wiosną 2023 r. media gospodarcze (Money.pl / „Puls Biznesu”) opisywały nieformalne rozmowy z EBC o ryzykach wynikających z linii orzeczniczej TSUE.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
W sierpniu 2018 r. na antenie Polsat News (Money.pl) Mateusz Morawiecki doprecyzował, że do 2008 r. BZ WBK unikał masowej akcji frankowej kosztem spadku udziału w rynku hipotecznym z 12% do 2%, oferując takie kredyty jedynie wybranym klientom w ograniczonej skali, a on sam publicznie apelował do nadzoru o zakazanie kredytów walutowych. Jako szef rządu popierał program dobrowolnych ugód bankowych opracowany przez KNF (przewalutowanie na warunkach kredytu złotowego), a jego gabinet kierował do TSUE stanowiska prokonsumenckie, odmawiające bankom prawa do wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy (Money.pl).
15 hektarów od wrocławskiej parafii za 700 tys. zł i sprzedaż za 14,9 mln zł
W maju 2019 r. „Gazeta Wyborcza” opisała zakup w 2002 r. przez Mateusza i Iwonę Morawieckich 15 ha gruntów na wrocławskim Oporowie od parafii pw. św. Elżbiety za 700 tys. zł. W 2013 r. w ramach rozdzielności majątkowej działka trafiła do żony przyszłego premiera, która w 2021 r. sprzedała ją za 14,9 mln zł.
Wypowiedź 1konferencja prasowa
Zobowiązania, które moja żona podjęła, zostały wykonane zgodnie z obietnicą. Wszelkie powierzchnie potrzebne miastu na drogi (…) zostaną przekazane za »symboliczną złotówkę«.
Sprawdź źródło (Fakt / KPRM)Źródło: Komentarz premiera po ujawnieniu przez media aktu sprzedaży gruntów na Oporowie za 14,9 mln zł
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Według publikacji „Gazety Wyborczej”, TVN24 oraz Wirtualnej Polski wcześniejsza wycena rzeczoznawcy z 1999 r. szacowała wartość gruntów na ok. 4 mln zł, a informacje o nieruchomości Morawiecki uzyskał dzięki kontaktom z kard. Henrykiem Gulbinowiczem. Krytycy podnosili też, że intercyza z 2013 r. wyłączyła najcenniejszą część majątku rodziny z oświadczeń majątkowych premiera, a uchwalona w 2019 r. ustawa o jawności majątków małżonków polityków została uznana za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz i Iwona Morawieccy w oficjalnych oświadczeniach przekonywali, że cena z 2002 r. odpowiadała ówczesnym operatom szacunkowym dla nieuzbrojonego gruntu rolnego bez planu zagospodarowania, a wraz z wykupem 25% udziałów od współwłaściciela w 2012 r. oraz kosztami utrzymania łączne nakłady wyniosły ok. 2,6 mln zł. Zarzuty o zaniżenie ceny określili jako nieprawdziwe, zapowiadając pozwy o ochronę dóbr osobistych i wskazując na zapisy aktu sprzedaży zabezpieczające grunty pod miejskie drogi we Wrocławiu.
Plan miliona aut elektrycznych do 2025 roku i raport NIK o projekcie Izera
W czerwcu 2016 r. rząd przedstawił Plan Rozwoju Elektromobilności zakładający milion aut elektrycznych na polskich drogach w 2025 r., a państwowe spółki energetyczne powołały ElectroMobility Poland do budowy polskiego samochodu Izera.
Wypowiedź 1konferencja na Politechnice Warszawskiej
Ruszamy z programem »elektryczna mobilność«. Włączamy w to transformację naszej floty autobusowej. (…) Druga część naszego programu to mobilność elektryczna w szerszym zakresie: auta elektryczne, których dzisiaj jest niewiele. Do nich należeć będzie przyszłość, więc na nie zdecydowanie stawiamy.
Sprawdź źródło (Teraz Środowisko)Źródło: Wspólna prezentacja rządowego programu elektromobilności z udziałem wicepremiera Mateusza Morawieckiego i ministra energii Krzysztofa Tchórzewskiego
Wypowiedź 2wywiad w Radiu ZET
A widzi pan, akurat źle pan pamięta. Bardzo się cieszę, że pan o to zapytał. Ja tego nie powiedziałem, proszę sobie sprawdzić. Nigdy z moich ust nie padła obietnica miliona samochodów elektrycznych.
Sprawdź źródło (Auto Świat / Radio ZET)Źródło: Rozmowa z Bogdanem Rymanowskim — na początku 2025 r. po polskich drogach jeździło ok. 70–80 tys. aut całkowicie elektrycznych
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Fact-checkerzy odnotowali, że choć podczas konferencji w 2016 r. samą liczbę „miliona aut” wypowiedział minister Krzysztof Tchórzewski, cel ten wpisano do rządowego Planu Rozwoju Elektromobilności stanowiącego filar Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju („Planu Morawieckiego”). Z kolei Najwyższa Izba Kontroli we wrześniu 2023 r. wykazała wieloletnie opóźnienia projektu Izera: mimo zaangażowania 500 mln zł ze środków publicznych (Funduszu Reprywatyzacji) do końca rządów PiS nie rozpoczęto budowy fabryki w Jaworznie, choć seryjna produkcja miała ruszyć w 2023 r.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki wyjaśniał w 2024 r., że osobiście kładł nacisk na elektryfikację transportu zbiorowego i przemysł bateryjny, podkreślając, że Polska wyrosła na największego eksportera autobusów elektrycznych w Unii Europejskiej oraz czołowego europejskiego producenta baterii litowo-jonowych. Zarząd ElectroMobility Poland tłumaczył przesunięcie harmonogramu Izery pandemią oraz koniecznością pozyskania nowoczesnej platformy technologicznej (umowa z koncernem Geely z listopada 2022 r.).
Setki miliardów złotych w BGK i PFR poza ustawą budżetową
Od 2020 r. rząd Mateusza Morawieckiego na bezprecedensową skalę finansował zadania publiczne — od tarcz covidowych po zakupy zbrojeniowe i dodatki węglowe — poprzez fundusze ulokowane w Banku Gospodarstwa Krajowego oraz Polskim Funduszu Rozwoju.
Wypowiedź 1konferencja prasowa w KPRM
Aby uporządkować system finansów i jeszcze bardziej podkreślić, że nie mamy nic do ukrycia, przygotujemy ustawę, która pokaże konsolidację finansów publicznych.
Sprawdź źródło (OKO.press / KPRM)Źródło: Zapowiedź częściowej konsolidacji finansów po krytyce ze strony NIK, ekonomistów i Komisji Europejskiej
Uchwała NIKstanowisko Kolegium NIK
Finansowanie istotnej części zadań publicznych (…) odbywa się nie tylko poza ustawą budżetową, ale nawet poza sektorem finansów publicznych. W konsekwencji ustawa ta nie obejmowała istotnych operacji finansowych mających wpływ na wzrost długu publicznego.
Najwyższa Izba Kontroli oraz ekonomiści Instytutu Finansów Publicznych wykazali, że wyprowadzenie ponad 300–400 mld zł długu do funduszy BGK (m.in. Funduszu Przeciwdziałania COVID-19) i PFR naruszało konstytucyjną zasadę wyłączności ustawy budżetowej (art. 219 Konstytucji RP) i kontrolę parlamentu, sztucznie zaniżało krajowy wskaźnik długu poniżej progu 60% PKB oraz generowało wyższe koszty odsetkowe niż standardowe obligacje skarbowe.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki, Ministerstwo Finansów i prezes PFR Paweł Borys argumentowali, że wiosną 2020 r. czasochłonna nowelizacja budżetu uniemożliwiłaby natychmiastowe wsparcie zamkniętych firm, podczas gdy Tarcze Finansowe PFR i BGK w kilka tygodni przekazały gospodarce ponad 200 mld zł, chroniąc miliony miejsc pracy. Podkreślali też, że zadłużenie BGK i PFR było w pełni wykazywane w unijnej metodologii długu publicznego (ESA2010) raportowanej do Eurostatu.
Upadek spółki windykacyjnej, ponad 9 tys. poszkodowanych i raporty NIK o nadzorze
W kwietniu 2018 r. giełdowa spółka GetBack utraciła płynność po fałszywym komunikacie o rzekomych negocjacjach pożyczkowych z PKO BP i Polskim Funduszem Rozwoju. Ponad 9 tysięcy nabywców obligacji straciło łącznie ok. 2,5–3,5 mld zł.
Wypowiedź 1konferencja prasowa
Sprawa GetBack wymaga bardzo dokładnego wyjaśnienia i to mogę absolutnie obiecać, że zrobię wszystko, by doprowadzić do wyjaśnienia i genezy, i późniejszych wydarzeń związanych z GetBackiem. Ponieważ bardzo wiele faktów, wydarzeń, bardzo dziwnych, wskazuje na to, że już w ostatnich czasach dochodziło do prób prowokacji, do uwikłania rządu PiS przez osoby, które w ewidentny sposób są związane z PO.
W raportach ze stycznia 2020 r. oraz z lat 2024–2025 Najwyższa Izba Kontroli oceniła, że organy państwa — w tym Komisja Nadzoru Finansowego i prokuratura — nie zapewniły skutecznej ochrony konsumentom przed agresywną sprzedażą obligacji (missellingiem) ani prawidłowego nadzoru nad postępowaniem układowym, kierując zawiadomienia o możliwości niedopełnienia obowiązków. Media opisywały też wcześniejszy sponsoring wydarzeń okołorządowych przez spółkę oraz pisma jej prezesa kierowane do instytucji państwowych.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki oraz przedstawiciele rządu odrzucali oskarżenia o jakąkolwiek przychylność wobec spółki, wskazując, że GetBack był podmiotem prywatnym założonym w 2012 r., a jego obligacje sprzedawały prywatne banki i domy maklerskie. Podkreślali, że gdy w kwietniu 2018 r. zarząd GetBacku bezprawnie powołał się na rozmowy z PKO BP i PFR, szefowie obu instytucji natychmiast opublikowali dementi i zawiadomili KNF oraz prokuraturę, co już w czerwcu 2018 r. doprowadziło do aresztowań.
H jak Hakerski wyciek maili („Poufna Rozmowa”)Polityka i wypowiedzi
Tysiące wiadomości z prywatnych skrzynek otoczenia premiera, operacja „Ghostwriter” i ustalenia NIK
Od czerwca 2021 r. w serwisie Telegram oraz na stronie „Poufna Rozmowa” publikowano tysiące wiadomości wykradzionych z prywatnej skrzynki szefa KPRM Michała Dworczyka i współpracowników premiera Mateusza Morawieckiego, ukazujących m.in. narady z doradcami wizerunkowymi oraz konsultacje dotyczące mediów i Trybunału Konstytucyjnego. Na wniosek szefa rządu 16 czerwca 2021 r. Sejm zebrał się na posiedzeniu niejawnym w sprawie cyberataków.
Wypowiedź 1wypowiedź po niejawnym posiedzeniu Sejmu
Analiza danych, które przedstawiają nam służby, jak również służby krajów zaprzyjaźnionych, partnerskich, potwierdza niestety tę tezę, że polscy politycy, urzędnicy, różnych opcji politycznych, ale w szczególności rządzący, zostaliśmy zaatakowani jako społeczeństwo, jako państwo atakiem cybernetycznym spoza naszej granicy.
Sprawdź źródło (Gazeta.pl / PAP)Źródło: Komentarz premiera dwa dni po niejawnym posiedzeniu Sejmu poświęconym skali ataków hakerskich
Wypowiedź 2konferencja prasowa w Dłutówce
Jest potwierdzone przez znakomite firmy międzynarodowe, amerykańskie, że włamania na skrzynki polskich polityków, na skrzynki niemieckich polityków, brytyjskich polityków, to jest prowokacja służb białoruskich i służb rosyjskich. Szanowni państwo, nie dajmy się wciągnąć w sidła polityki Kremla, apeluję tu także do dziennikarzy.
Mimo rządowej zasady niekomentowania przecieków autentyczność szeregu wiadomości potwierdzili ich nadawcy lub adresaci, a media (Wirtualnemedia.pl, OKO.press) opisywały na ich podstawie nieformalne uzgodnienia z mediami publicznymi, spółkami Skarbu Państwa oraz sędzią TK Mariuszem Muszyńskim. Eksperci cyberbezpieczeństwa i Najwyższa Izba Kontroli wskazywali na systemowe zagrożenia wynikające z prowadzenia korespondencji służbowej na niecertyfikowanych, komercyjnych kontach pocztowych poza ochroną służb, a prokuratura przedstawiła później Michałowi Dworczykowi zarzuty niedopełnienia obowiązków i usuwania wiadomości ze skrzynki.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki, KPRM oraz służby specjalne ABW i SKW (Gov.pl) wskazywali — co potwierdziły amerykańskie firmy Mandiant i Recorded Future (OKO.press) oraz ustalenia Wirtualnej Polski — że włamania grupy UNC1151 stanowiły element rosyjsko-białoruskiej operacji wywiadowczo-dezinformacyjnej „Ghostwriter” wymierzonej w państwa wschodniej flanki NATO. Rząd argumentował, że odmowa weryfikowania pojedynczych zrzutów wynikała ze standardów walki z dezinformacją (ryzyka przeplatania prawdziwych treści sfabrykowanymi), a dokumenty opatrzone klauzulami tajności nie były przesyłane pocztą elektroniczną.
I jak Inflacja („Putinflacja”)Finanse i gospodarka
Szczyt inflacji 18,4 proc. i spór z ekonomistami o źródła wzrostu cen
W lutym 2023 r. inflacja konsumencka w Polsce osiągnęła według GUS 18,4% rok do roku — najwyższy poziom od grudnia 1996 r. Szef rządu tłumaczył skok cen przede wszystkim rosyjską agresją i kryzysem energetycznym, określając go mianem „putinflacji”.
Wypowiedź 1konferencja prasowa
Ważne, aby każdy wiedział, że to skutek »putinflacji«, że to efekt wojny na Ukrainie, żebyśmy potrafili połączyć kropki na rysunku. To nie jest samoistne zdarzenie makro, dzieje się tak za przyczyną wojny na Ukrainie, którą rozpętał Putin.
Sprawdź źródło (Money.pl)Źródło: Konferencja prasowa premiera wprowadzająca pojęcie „putinflacji” do przekazu rządowego
Wypowiedź 2komentarz do odczytów GUS
Jestem spokojny, że od kwietnia, maja, czerwca inflacja znajdzie się w trendzie spadkowym.
Ekonomiści rynkowi (m.in. analitycy Banku Pekao, CASE i FOR) wskazywali, że jeszcze przed inwazją Rosji na Ukrainę z lutego 2022 r. inflacja w Polsce przekraczała 8,6% (grudzień 2021 r.) i 9,4% (styczeń 2022 r.). Udział zewnętrznego szoku wojenno-surowcowego szacowano na ok. jedną trzecią wzrostu cen, natomiast za przekraczającą 12% inflację bazową obwiniano ekspansywną politykę fiskalną rządu oraz spóźnione podwyżki stóp procentowych NBP.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki przekonywał, że manipulacje Gazpromu na europejskim rynku gazu rozpoczęły się już w połowie 2021 r., a Polska jako państwo przyfrontowe poniosła wysokie koszty szybkiego odejścia od rosyjskiego węgla, gazu i ropy. Rząd wskazywał, że Tarcze Antyinflacyjne (zerowy VAT na żywność, obniżki podatków na energię i paliwa, mrożenie taryf) złagodziły skutki drożyzny przy jednoczesnym zachowaniu wzrostu płac i jednego z najniższych wskaźników bezrobocia w UE.
J jak Jawność majątku żony i intercyza z 2013 r.Prawo i instytucje
Rozdzielność majątkowa z grudnia 2013 r., ustawa o jawności majątków rodzin i wyrok TK
W grudniu 2013 r. Mateusz i Iwona Morawieccy podpisali umowę o małżeńskiej rozdzielności majątkowej, w następstwie której część nieruchomości nie była objęta oświadczeniami majątkowymi składanymi przez szefa rządu. W maju 2019 r. premier zadeklarował gotowość do natychmiastowego ujawnienia majątku małżonki po zmianie przepisów, jednak uchwaloną we wrześniu 2019 r. ustawę uznał za niekonstytucyjną Trybunał Konstytucyjny.
Wypowiedź 1konferencja prasowa
Bardzo chętnie przywitałbym takie regulacje, żeby cały majątek, również współmałżonków, był prezentowany. (…) Ja nie mam prawa ujawniania majątku żony, ale jeżeli będzie taka regulacja, to zrobimy to z przyjemnością natychmiast, bo tutaj absolutnie nie mamy nic do ukrycia.
Sprawdź źródło (RMF24 / PAP)Źródło: Deklaracja premiera po publikacjach prasowych o gruntach objętych rozdzielnością majątkową
Wypowiedź 2oświadczenie w mediach społecznościowych
W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez moją Żonę, to przecież chyba właściwe podejście, aby ta jej działalność nie miała żadnego związku z moją aktywnością publiczną. Stąd rozdzielność. Nie ma tu żadnego drugiego dna i niczego nie ukrywałem, ponieważ moje zarobki od lat są jawne.
Sprawdź źródło (Interia)Źródło: Wyjaśnienia szefa rządu dotyczące przyczyn zawarcia intercyzy przed wejściem do polityki
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Dziennikarze śledczy (Money.pl / Wirtualna Polska, „Gazeta Wyborcza”) wskazywali, że wskutek intercyzy z grudnia 2013 r. oraz kolejnych umów majątkowych poza oświadczeniami premiera znalazły się nieruchomości i grunty o wartości szacowanej na kilkadziesiąt milionów złotych. Choć Sejm 11 września 2019 r. uchwalił ustawę o jawności majątku rodzin najważniejszych urzędników państwowych, prezydent Andrzej Duda skierował ją w trybie prewencyjnym do Trybunału Konstytucyjnego (Prezydent.pl), który wyrokiem z 25 listopada 2021 r. (sygn. Kp 2/19, Dziennik Gazeta Prawna) uznał zaskarżone przepisy za niezgodne z Konstytucją, blokując wejście ustawy w życie.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki podkreślał (Polsat News), że umowę rozdzielności majątkowej zawarł dwa lata przed objęciem teki wicepremiera, pełniąc funkcję prezesa prywatnego banku, aby oddzielić działalność inwestycyjną i najem nieruchomości prowadzone przez żonę od swojej sfery zawodowej i publicznej. Wskazywał, że cały majątek rodziny pochodził z w pełni opodatkowanych i jawnie raportowanych na giełdzie dochodów z sektora bankowego, a klub PiS poparł w Sejmie ustawę z września 2019 r., której zablokowanie wynikało z zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących prywatności dorosłych dzieci urzędników (Rzeczpospolita).
Polecenie druku pakietów na 10 maja 2020 r., wyrok NSA i zarzuty prokuratorskie
Spór ustrojowy o wybory 2020Organizacja głosowania z 10 maja 2020 r. zakończyła się wyrokami WSA i NSA, komisją śledczą oraz zarzutami z art. 231 k.k.Fot. Rafał Zambrzycki / Kancelaria Sejmu / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
16 kwietnia 2020 r. premier Mateusz Morawiecki podpisał decyzje polecające Poczcie Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych przygotowanie wyborów prezydenckich w trybie korespondencyjnym, zanim odpowiednia ustawa zakończyła proces legislacyjny.
Zeznaniekomisja śledcza Sejmu RP
Przygotowanie wyborów było naszym absolutnym obowiązkiem. (…) Jestem dumny z tej decyzji. (…) Biorę za to odpowiedzialność.
Decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2020 r. została wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa.
Sprawdź źródło (BIP RPO / NSA)Źródło: Wyrok WSA w Warszawie (VII SA/Wa 992/20) utrzymany prawomocnie przez Naczelny Sąd Administracyjny (III OSK 4524/21)
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Raport NIK z maja 2021 r., prawomocny wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r. oraz sejmowa komisja śledcza ustaliły, że w dniu wydania decyzji wyłączną kompetencję do organizacji wyborów posiadała Państwowa Komisja Wyborcza, przed ryzykiem prawnym ostrzegali urzędnicy KPRM i Prokuratorii Generalnej, a niewykorzystane pakiety pochłonęły ok. 56–70 mln zł. W lutym 2025 r. prokuratura przedstawiła Mateuszowi Morawieckiemu zarzuty przekroczenia uprawnień z art. 231 § 1 k.k.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki nie przyznał się do zarzutów i konsekwentnie wskazywał, że działał na podstawie art. 11 ust. 2 specustawy covidowej, wykonując konstytucyjny nakaz przeprowadzenia wyborów prezydenckich w wyznaczonym terminie 10 maja 2020 r. Podkreślał, że w szczycie pierwszej fali epidemii głosowanie korespondencyjne (zrealizowane wówczas m.in. w Bawarii) chroniło zdrowie obywateli, a niedojście wyborów do skutku przypisywał blokadzie ustawy w Senacie oraz działaniom opozycji.
L jak Lotos — fuzja z Orlenem i Saudi AramcoEnergia i klimat
Zgoda Rady Ministrów z lipca 2022 r., wejście Saudi Aramco i wyliczenia NIK o 5 mld zł straty
19 lipca 2022 r. Rada Ministrów pod przewodnictwem Mateusza Morawieckiego wyraziła zgodę na przejęcie Grupy Lotos przez PKN Orlen. Wykonanie środków zaradczych uzgodnionych z Komisją Europejską objęło sprzedaż 30% udziałów w Rafinerii Gdańskiej koncernowi Saudi Aramco oraz 417 stacji paliw węgierskiemu MOL-owi, co stało się przedmiotem krytycznych raportów Najwyższej Izby Kontroli oraz śledztwa prokuratury.
Wypowiedź 1konferencja prasowa
Dzięki zwiększonej sile nabywczej my możemy kupować taniej ropę od Zjednoczonych Emiratów Arabskich, z Bliskiego Wschodu. (…) Sprzedaż części stacji Lotosu dla koncernu węgierskiego było warunkowane zgodą KE. KE domagała się od nas, żebyśmy sprzedali część stacji. My nie chcielibyśmy tego robić, ale wtedy nie doszłoby do połączenia.
Sprawdź źródło (Interia Biznes)Źródło: Odpowiedź premiera na apel byłych ministrów gospodarki o zatrzymanie podziału aktywów Grupy Lotos
Wypowiedź 2konferencja prasowa po raporcie NIK
Nie traktuję raportów NIK poważnie (…) Dlaczego Francuzi mają jedną wielką firmę? Dlaczego Hiszpanie mają jedną wielką firmę? A Polacy mieli się bić między sobą — Lotos i Orlen, po to, żeby mieli jak najmniejsze zyski. Dlaczego? Żeby nie mogli prowadzić ekspansji międzynarodowej, badań, rozwoju (…) Po to się firmy łączą, żeby miały większą siłę.
Sprawdź źródło (Interia Biznes)Źródło: Komentarz byłego premiera do ustaleń kontroli NIK dotyczącej połączenia PKN Orlen z Grupą Lotos
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
W raportach z lutego 2024 r. (Business Insider / NIK) oraz z kwietnia 2025 r. (NIK) Najwyższa Izba Kontroli wyliczyła, że aktywa objęte środkami zaradczymi zbyto o co najmniej 5 mld zł poniżej wartości wyceny (za ok. połowę szacowanej wartości), a szacowane na 10,7 mld zł synergie miały charakter niepewny. Według NIK przyznanie Saudi Aramco prawa do dysponowania 50% produkcji gdańskiej rafinerii oraz weta korporacyjnego pozbawiło podmioty Skarbu Państwa kontroli nad ok. 20% krajowego rynku produktów rafineryjnych, w związku z czym skierowano zawiadomienia do prokuratury.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki (Dziennik Gazeta Prawna, Gov.pl) oraz były zarząd PKN Orlen przekonywali, że realizacja wymogów antymonopolowych Komisji Europejskiej była jedyną drogą do zbudowania środkowoeuropejskiego koncernu multienergetycznego łączącego Orlen, Energę, Lotos i PGNiG, w którym udział Skarbu Państwa wzrósł z ok. 27% do ok. 49%. Podkreślali, że strategiczny kontrakt z Saudi Aramco zapewnił długoterminowe dostawy ropy spoza Rosji i umożliwił pełne odejście od rosyjskiego surowca, a transakcji z MOL-em towarzyszyło przejęcie przez Orlen stacji paliw na Węgrzech i Słowacji.
Od zapowiedzi wielkiej reformy podatkowej do styczniowych przeprosin i korekty w trakcie roku
Wprowadzony 1 stycznia 2022 r. Polski Ład był sztandarowym programem społeczno-podatkowym rządu Mateusza Morawieckiego. Błędy legislacyjne wywołały jednak zamieszanie przy styczniowych wypłatach, dymisję ministra finansów i przebudowę przepisów od lipca 2022 r.
Wypowiedź 1konwencja programowa w Warszawie
Powrót do normalności nie odbędzie się jak za pomocą czarodziejskiej różdżki. Potrzebny jest plan. (…) Chcemy, aby Polski Ład prowadził do budowy wysokopłatnych miejsc pracy.
Sprawdź źródło (Money.pl)Źródło: Prezentacja Polskiego Ładu z zapowiedzią korzyści podatkowych dla ok. 18 mln obywateli
Wypowiedź 2wywiad dla portalu Interia
To jest potknięcie, które nie powinno mieć miejsca. Za niepotrzebny stres i nerwy przepraszam wszystkich, których ten błąd dotknął.
Sprawdź źródło (Interia)Źródło: Przeprosiny premiera po niższych styczniowych przelewach dla części nauczycieli i mundurowych
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Doradcy podatkowi, księgowi i organizacje przedsiębiorców wskazywali, że chaotycznie uchwalone przepisy skomplikowały naliczanie zaliczek PIT, wprowadziły nieprzejrzystą „ulgę dla klasy średniej”, a likwidacja odliczenia 9-procentowej składki zdrowotnej znacząco podniosła obciążenia firm. Ratunkowe rozporządzenie Ministra Finansów z 7 stycznia 2022 r. krytykowano jako sprzeczną z Konstytucją próbę korygowania ustawy aktem niższego rzędu, po czym rząd musiał w połowie roku przepisać system na nowo.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki przyznał się do błędów wdrożeniowych i dokonał zmian personalnych w Ministerstwie Finansów, broniąc jednak ostatecznego bilansu reformy po korekcie z lipca 2022 r.: trwałego podniesienia kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł, podwyższenia progu podatkowego do 120 tys. zł oraz obniżenia stawki PIT z 17% do 12%. Wskazywał również na tysiące inwestycji samorządowych zrealizowanych z Rządowego Funduszu Polski Ład.
M jak Miliardy z KPO i kamienie milowePrawo i instytucje
Wynegocjowane kamienie milowe i zamrożone wypłaty z Krajowego Planu Odbudowy do końca kadencji
Miliardy euro na planszy (maj 2020)Prezentacja założeń unijnego Funduszu Odbudowy — mimo wielokrotnego ogłaszania sukcesu główne wypłaty z KPO nie popłynęły do końca rządów M. Morawieckiego.Fot. KPRM / Wikimedia Commons, CC BY 3.0 PL
Choć rząd Mateusza Morawieckiego ogłosił wynegocjowanie unijnego Funduszu Odbudowy już w lipcu 2020 r., a w czerwcu 2022 r. uzgodnił z Komisją Europejską tzw. kamienie milowe, do końca jego urzędowania w grudniu 2023 r. główne transze KPO pozostały zablokowane.
Wypowiedź 1oświadczenie po zatwierdzeniu KPO
Przed tygodniem Polska zamknęła negocjacje dotyczące wszystkich kamieni milowych, czyli punktów ustalonych razem z Komisją Europejską ws. KPO. Ich ustalenie zamyka cały proces negocjacji, żmudny, długi proces negocjacji.
Sprawdź źródło (Money.pl)Źródło: Wypowiedź po wizycie przewodniczącej KE Ursuli von der Leyen w Warszawie (2 czerwca 2022 r.)
Wypowiedź 2spotkanie w Spale
99 procent tych kamieni milowych jest absolutnie w interesie Polski. (…) Ten jeden procent, czyli tzw. kamienie dotyczące wymiaru sprawiedliwości. Wiecie co? Reformujemy już ten wymiar sprawiedliwości siódmy rok. Ja bym nie chciał umierać za wymiar sprawiedliwości. Naprawdę. Nie opłaca się.
Sprawdź źródło (naTemat)Źródło: Wystąpienie premiera podczas Zjazdu Klubów „Gazety Polskiej” w Spale
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Opozycja wytykała rządowi, że przez ponad dwa i pół roku wewnętrznych sporów w Zjednoczonej Prawicy Polska pozbawiła gospodarkę dostępu do ok. 270 mld zł taniego finansowania i dotacji rozwojowych, składając pierwszy wniosek o płatność dopiero w grudniu 2023 r. Z przeciwnej strony koalicyjna Solidarna Polska Zbigniewa Ziobry zarzucała Mateuszowi Morawieckiemu zgodę na mechanizm warunkowości z grudnia 2020 r. oraz zaakceptowanie kamieni milowych obejmujących m.in. podatki od aut spalinowych i oskładkowanie umów cywilnoprawnych.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki (PAP) dowodził, że Polska wywiązała się z kompromisu likwidując Izbę Dyscyplinarną SN, a wstrzymywanie przelewów przez Komisję Europejską uznał za pozatraktatową presję polityczną przed wyborami parlamentarnymi w 2023 r. Jednocześnie rząd uruchomił krajowe prefinansowanie inwestycji KPO ze środków Polskiego Funduszu Rozwoju, argumentując, że samorządy i beneficjenci otrzymali pieniądze bez opóźnień.
Od rekomendacji na prezesa NIK do otwartego sporu i dziesiątek zawiadomień
Marian BanaśMinister finansów w rządzie M. Morawieckiego (2019), od sierpnia 2019 r. prezes NIK.Fot. Ministerstwo Finansów / Wikimedia Commons, CC BY 3.0 PL
30 sierpnia 2019 r. Marian Banaś — wcześniej wiceminister i minister finansów w rządzie Mateusza Morawieckiego — został wybrany głosami Zjednoczonej Prawicy na prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Kilka tygodni później obóz rządzący wezwał go do dymisji, a NIK rozpoczęła serię przekrojowych kontroli działań rządu.
Wypowiedź 1konferencja prasowa
Liczę, że pan prezes NIK Marian Banaś poda się do dymisji. Jeśli nie, to mamy »plan B«. Zapoznałem się z raportem CBA w sprawie pana Mariana Banasia i doszedłem do przekonania, że wnioski z tego raportu powinny skłonić pana Banasia do podania się do dymisji.
Sprawdź źródło (Money.pl / PAP)Źródło: Konferencja prasowa premiera po przekazaniu raportu CBA z kontroli oświadczeń majątkowych prezesa NIK
Wypowiedź 2konferencja w Brukseli
Nie ma we mnie najmniejszego niepokoju. Wręcz przeciwnie, gdybyśmy nie starali się zabezpieczyć przeprowadzenia wyborów, w tej dacie, która jest opisana w konstytucji, to moglibyśmy być oskarżeni przez kogokolwiek, że nie poczyniliśmy przygotowań.
Sprawdź źródło (naTemat / KPRM)Źródło: Odpowiedź na skierowanie przez prezesa NIK zawiadomienia do prokuratury ws. wyborów korespondencyjnych
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Po reportażu „Superwizjera” TVN24 z września 2019 r. o krakowskiej kamienicy Mariana Banasia i kontroli CBA chroniony immunitetem prezes NIK odmówił dymisji, a zapowiadany przez premiera „plan B” nie doprowadził do jego odwołania. W kolejnych latach NIK opublikowała dziesiątki krytycznych raportów i skierowała zawiadomienia do prokuratury (w tym bezpośrednio wobec Mateusza Morawieckiego, m.in. z art. 231 k.k.) dotyczące wyborów kopertowych, funduszy pozabudżetowych w BGK i PFR, szpitali tymczasowych, Ostrołęki C, fuzji Orlenu z Lotosem, RARS i afery wizowej.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki argumentował (PAP, sierpień 2021 r.), że w chwili rekomendacji Marian Banaś posiadał poświadczenia bezpieczeństwa służb, a po pojawieniu się wątpliwości obóz PiS jako pierwszy zażądał jego dymisji, nie mając jednak większości konstytucyjnej do zmiany przepisów. Późniejsze raporty i wnioski NIK premier oraz przedstawiciele rządu określali jako nieobiektywne i motywowane osobistym konfliktem politycznym prezesa Izby.
Budowa i rozbiórka bloku węglowego: 1,35 mld zł strat według NIK
Blok węglowy Elektrowni Ostrołęka C o mocy 1000 MW inaugurowano pod koniec 2018 r. jako sztandarową inwestycję energetyczną państwa. W lutym 2020 r. budowę wstrzymano, a wiosną 2021 r. wyburzono wzniesione betonowe pylony, zmieniając projekt na gazowo-parowy.
Wypowiedź 1wizyta w Ostrołęce
Przeciwstawiamy Polskę mocy Polsce niemocy.
Sprawdź źródło (Money.pl)Źródło: Wystąpienie Mateusza Morawieckiego w Ostrołęce podczas inauguracji projektu węglowego
Wypowiedź 2spotkanie z mieszkańcami
Niektórzy kpili sobie: »o, inwestycja w elektrownię – miała być taka, a jest inna«. Dzisiaj cały świat przestawia znowu wajchę w jedną stronę, trzy miesiące później w drugą. Tacy jesteście mądralińscy, eksperci z bożej łaski? (…) Będziemy utrzymywać tak długo, jak trzeba będzie elektrownie w Ostrołęce, te węglowe, i tę gazową.
Sprawdź źródło (Money.pl)Źródło: Spotkanie premiera Mateusza Morawieckiego z mieszkańcami Ostrołęki po zmianie paliwa projektu na gaz
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Według raportów Najwyższej Izby Kontroli polecenie rozpoczęcia prac wydano 30 grudnia 2018 r. mimo ostrzeżeń analityków rynku energii i braku domkniętego finansowania, a bezpowrotnie utracone nakłady wyniosły ok. 1,35 mld zł (z ok. 1,58 mld zł łącznych kosztów projektu węglowego i jego rozliczenia). W kolejnej kontroli (sierpień 2025 r.) NIK oceniła rozliczenie przerwanej inwestycji jako niegospodarne, wskazując na akceptację roszczeń wykonawcy przekraczających 958 mln zł netto bez należytej weryfikacji.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Rząd Mateusza Morawieckiego oraz zarządy spółek Energa, Enea i PKN Orlen uzasadniały odejście od węgla gwałtowną zmianą otoczenia regulacyjnego w UE po 2018 r. — kilkukrotnym wzrostem cen uprawnień do emisji CO2 w systemie EU ETS oraz wycofywaniem się banków (w tym EBI) z kredytowania energetyki węglowej. Wskazywano, że kontynuacja bloku węglowego wygenerowałaby wielomiliardowe straty eksploatacyjne, a konwersja na blok gazowo-parowy (ok. 745 MW) pozwoliła wykorzystać część infrastruktury i utrzymać moce wytwórcze w regionie.
Ó jak „Ósemka” w 800+ i trzeci („dwutygodniowy”) rząd (2023)Polityka i wypowiedzi
Misja tworzenia rządu bez większości, „Dekalog Polskich Spraw” i wotum zaufania przegrane 190 do 266
Po wyborach parlamentarnych z 15 października 2023 r., w których Prawo i Sprawiedliwość zdobyło 194 mandaty w 460-osobowym Sejmie przy 248 mandatach KO, Trzeciej Drogi i Nowej Lewicy, prezydent Andrzej Duda powierzył Mateuszowi Morawieckiemu misję sformowania gabinetu. Powołany 27 listopada 2023 r. trzeci rząd Mateusza Morawieckiego urzędował dwa tygodnie — do 11 grudnia 2023 r., gdy po exposé odwołującym się m.in. do wprowadzenia świadczenia 800+ nie uzyskał wotum zaufania.
Wypowiedź 1wywiad dla Interii i Polsat News
Nie jestem spakowany. Wierzę głęboko, że uda się przemówić do tych posłów innych formacji – pewnie poza KO – dla których ważna jest suwerenność. (…) Polki i Polacy zdecydowali, że osiągnęliśmy najwyższy wynik. Jednocześnie powiedzieli: tym razem musicie poszukać koalicjanta. Taką próbę jesteśmy zobowiązani podjąć.
Sprawdź źródło (Interia / Polsat News)Źródło: Wywiad premiera Mateusza Morawieckiego dla Piotra Witwickiego i Marcina Fijołka przed pierwszym posiedzeniem Sejmu X kadencji
Wypowiedź 2exposé w Sejmie
Po pierwsze pokazaliśmy, że Polacy mogą polegać na swoim państwie. Wprowadziliśmy zmiany, które daleko wykraczają poza reformę polityki społecznej – zmianę, której symbolem stało się 500+, za chwilę 800+. To rodzaj nowego kontraktu społecznego, [w którym Polak] jest kimś, kto ma swoją godność, prawo do dobrego i szczęśliwego życia.
Sprawdź źródło (KPRM / Gov.pl)Źródło: Stenogram exposé premiera Mateusza Morawieckiego wygłoszonego w Sejmie przed głosowaniem nad wotum zaufania
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Ugrupowania nowej większości parlamentarnej (KO, Trzecia Droga i Nowa Lewica), które 10 listopada 2023 r. podpisały jawną umowę koalicyjną dysponując 248 mandatami, a także część konstytucjonalistów zarzucały prezydentowi i premierowi opóźnianie przekazania władzy o blisko dwa miesiące od wyborów. 11 grudnia 2023 r. Sejm odrzucił wniosek o wotum zaufania dla gabinetu powołanego 27 listopada wynikiem 190 głosów za do 266 przeciw, bez głosów wstrzymujących się (Polsat News), a poza klubem PiS i kołem Kukiz’15 żaden poseł innych formacji nie poparł rządu. Opozycja i media krytykowały również koszty tzw. „dwutygodniowego rządu”, wskazując na wypłatę wynagrodzeń, dodatków wyrównawczych i ekwiwalentów przysługujących odchodzącym ministrom za 14 dni urzędowania (Rzeczpospolita, Onet).
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki oraz Kancelaria Prezydenta RP podkreślali, że powierzenie misji sformowania rządu w pierwszym kroku konstytucyjnym (art. 154 ust. 1 Konstytucji RP) przedstawicielowi komitetu z najwyższym wynikiem wyborczym (ponad 7,64 mln głosów, 35,38%) stanowiło realizację zwyczaju ustrojowego stosowanego w III RP. Premier argumentował, że zaprezentowany w listopadzie 2023 r. „Dekalog Polskich Spraw” oraz oferta „Koalicji Polskich Spraw” otwierały pole do merytorycznego porozumienia wokół bezpieczeństwa, inwestycji i zachowania programów społecznych — na czele z podwyższeniem świadczenia wychowawczego do 800+ od 1 stycznia 2024 r. — a przepisy o odprawach ministrów wynikały z ustaw obowiązujących od lat 90.
Zakup systemu z Funduszu Sprawiedliwości i kontrola operacyjna 578 osób
Sprawa zakupu jesienią 2017 r. przez Centralne Biuro Antykorupcyjne systemu cyberinwigilacji Pegasus ze środków Funduszu Sprawiedliwości oraz jego wykorzystania w latach 2017–2022 stała się przedmiotem ustaleń Citizen Lab, NIK, Parlamentu Europejskiego i sejmowej komisji śledczej.
Wypowiedź 1konferencja prasowa
System Pegasus stosowany był wyłącznie za zgodą sądu, więc jeżeli sąd wydaje daną zgodę, to chyba jest to normalne, że w państwie prawa służby mają możliwość sprawdzania nieprawidłowości bądź przestępstw i ścigania tych, którzy mogą dopuścić się zbrodni lub różnego rodzaju przestępstw.
Najwyższa Izba Kontroli oraz dokumenty ujawnione przez Ministerstwo Sprawiedliwości wykazały, że zakup sfinansowano kwotą 25 mln zł z Funduszu Sprawiedliwości z naruszeniem art. 4 ust. 3 ustawy o CBA (nakazującego finansowanie Biura wyłącznie z budżetu państwa). Według informacji Prokuratora Generalnego system zastosowano wobec 578 osób, a ośrodek Citizen Lab i komisje parlamentarne potwierdziły użycie go m.in. wobec szefa sztabu wyborczego KO Krzysztofa Brejzy w kampanii 2019 r., prokurator Ewy Wrzosek, Romana Giertycha i Michała Kołodziejczaka. Prawnicy podnosili też, że sądy nie były informowane o skali ingerencji narzędzia pobierającego zawartość całego telefonu.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki (PAP, 2024 r.) oraz kierownictwo służb specjalnych podkreślali, że wobec powszechnego używania szyfrowanych komunikatorów służby kontrwywiadowcze i antykorupcyjne musiały dysponować nowoczesnym narzędziem, analogicznym do stosowanych w innych krajach UE. Były premier wskazywał, że nie zapoznawał się z indywidualnymi materiałami operacyjnymi, a od koordynatora służb otrzymywał zapewnienia o każdorazowej zgodzie Prokuratora Generalnego i sądu okręgowego.
Zamówienia w Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych pod lupą prokuratury, NIK i OLAF
Utworzona w 2021 r. i nadzorowana przez Prezesa Rady Ministrów Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych — kierowana przez wieloletniego współpracownika Mateusza Morawieckiego, Michała Kuczmierowskiego — znalazła się w centrum śledztwa dotyczącego wielomilionowych zleceń bez przetargów.
Wypowiedź 1oświadczenie (X / PAP)
Mamy dziś kolejny akt politycznej zemsty bandy Donalda Tuska. Tym razem ofiarą padł były prezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych Michał Kuczmierowski. (…) Jestem w pełni przekonany o uczciwości Michała Kuczmierowskiego, co z pewnością udowodni w toku procesu.
Sprawdź źródło (PAP)Źródło: Komentarz Mateusza Morawieckiego po decyzji prokuratury o przedstawieniu zarzutów byłemu prezesowi RARS
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Według ustaleń Śląskiego Wydziału Zamiejscowego Prokuratury Krajowej i CBA RARS z pominięciem procedur konkurencyjnych zlecała zamówienia warte łącznie ponad pół miliarda złotych (m.in. na agregaty prądotwórcze dla Ukrainy) spółkom Pawła Szopy, twórcy marki „Red is Bad”, odsprzedającym chiński sprzęt z wielokrotną marżą; obu podejrzanym przedstawiono zarzuty m.in. udziału w zorganizowanej grupie przestępczej. Unijny urząd OLAF zarekomendował zwrot ponad 91 mln euro dotacji, a NIK w raporcie z kwietnia 2025 r. oceniła negatywnie nadzór nad RARS i wyliczyła ponad 70 mln zł niegospodarnych wydatków.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki oraz Michał Kuczmierowski argumentowali, że RARS działała w warunkach nadzwyczajnych kryzysów — pandemii COVID-19 oraz pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę — pełniąc rolę głównego hubu logistycznego pomocy humanitarnej, energetycznej i wojskowej. Wskazywali, że ustawowe wyłączenia Prawa zamówień publicznych stosowano ze względu na konieczność błyskawicznych dostaw przed zimą w warunkach globalnych niedoborów, sprzęt faktycznie dostarczono, a śledztwo po zmianie rządu oceniali jako motywowane politycznie.
Spór o Izbę Dyscyplinarną i 557,7 mln euro potrąconych kar unijnych
Parlament Europejski w StrasburguDebaty nad praworządnością i ustrojem sądownictwa zdominowały relacje rządu M. Morawieckiego z instytucjami UE.Fot. Olaf Kosinsky / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 DE
Konflikt rządu Mateusza Morawieckiego z Komisją Europejską i Trybunałem Sprawiedliwości UE wokół ustroju sądownictwa oraz wniosku premiera do Trybunału Konstytucyjnego (K 3/21) doprowadził do nałożenia rekordowych kar dziennych w historii Unii Europejskiej.
Wypowiedź 1Parlament Europejski (Strasburg)
Odrzucam język gróźb, pogróżek i wymuszeń. Nie zgadzam się na to, by politycy szantażowali i straszyli Polskę, by szantaż stał się metodą uprawiania polityki wobec któregoś z państw członkowskich. Tak nie postępują demokracje.
Sprawdź źródło (Rzeczpospolita)Źródło: Debata plenarna o praworządności w Parlamencie Europejskim po wyroku TK z 7 października 2021 r.
Wypowiedź 2Parlament Europejski (Strasburg)
Zamierzamy zlikwidować Izbę Dyscyplinarną w obecnej postaci.
Sprawdź źródło (Polsat News)Źródło: Replika premiera w Strasburgu — ustawa likwidująca Izbę weszła w życie dopiero dziewięć miesięcy później, w lipcu 2022 r.
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Wobec niewykonania zabezpieczenia TSUE nakazującego zawieszenie Izby Dyscyplinarnej SN, 27 października 2021 r. Trybunał nałożył na Polskę karę 1 mln euro dziennie (obniżoną w kwietniu 2023 r. do 500 tys. euro dziennie). Choć Mateusz Morawiecki zapowiedział likwidację Izby już w październiku 2021 r., spór koalicyjny z Solidarną Polską opóźnił zmianę prawa do połowy 2022 r. Według ustaleń NIK Komisja Europejska potrąciła Polsce łącznie 557,7 mln euro (ponad 2,4 mld zł), a Sąd UE w 2025 r. prawomocnie oddalił skargi o zwrot potrąconych kwot.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki stał na stanowisku, że ustrój sądownictwa nie został przekazany instytucjom unijnym w traktatach, a nadrzędnym aktem prawnym w Polsce jest Konstytucja RP — na co powoływały się również sądy konstytucyjne m.in. w Niemczech, Francji i Hiszpanii. Zarzucał instytucjom UE przekraczanie kompetencji (ultra vires) oraz stosowanie podwójnych standardów wobec Polski, podkreślając zarazem brak zamiaru wyprowadzania kraju z UE i szukając porozumienia z Komisją poprzez projekt prezydencki z 2022 r.
Setki ton martwych ryb w Odrze, dymisje szefów służb i raport NIK o opóźnionej reakcji państwa
Latem 2022 r. na kilkusetkilometrowym odcinku Odry doszło do masowego wymierania ichtiofauny i organizmów wodnych — w Polsce i Niemczech wyłowiono co najmniej 350 ton śniętych ryb (w tym ok. 250 ton po stronie polskiej) wskutek toksycznego zakwitu tzw. złotej algi przy wysokim zasoleniu wód. W sierpniu 2022 r. premier Mateusz Morawiecki przyznał, że raporty o skali skażenia dotarły do niego zbyt późno, i zdymisjonował szefów Wód Polskich oraz GIOŚ.
Wypowiedź 1konferencja prasowa w Gorzowie Wielkopolskim
Chcę też podkreślić, że doszło do opieszałości niektórych służb, zbyt wolnej reakcji. Do zbyt wolnych działań w poszczególnych obszarach i dlatego już na samym początku, kiedy powziąłem tego typu informacje, to zarządziłem codzienne raportowanie. A z różnego rodzaju opieszałości wyciągnąłem konsekwencje kadrowe.
Sprawdź źródło (Interia / PAP)Źródło: Konferencja prasowa premiera Mateusza Morawieckiego po posiedzeniu sztabu kryzysowego w Gorzowie Wielkopolskim dzień po odwołaniu szefów Wód Polskich i GIOŚ
Wypowiedź 2wywiad w TVP Info
Coraz więcej wskazuje na to, że było to zdarzenie o charakterze naturalnym, gdzie nie było jakichś specjalnych, wielkich zrzutów substancji chemicznych – ani rtęci, ani innych, którymi nas straszono. (…) Widzimy, że Odra się szybko odradza; natura szybko się regeneruje. Te apokaliptyczne wizje możemy odłożyć do lamusa.
Sprawdź źródło (Gazeta Prawna / PAP)Źródło: Wypowiedź premiera Mateusza Morawieckiego odnosząca się do wstępnych ustaleń o zakwicie złotej algi i zarzutów opozycji
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
W opublikowanym w listopadzie 2023 r. raporcie Najwyższa Izba Kontroli oceniła, że organy administracji rządowej w pierwszej fazie katastrofy (pierwsze zgłoszenia o śniętych rybach pojawiły się pod koniec lipca 2022 r. w rejonie Oławy) pozostawały bierne, nie uruchomiono na czas struktur zarządzania kryzysowego, a alerty RCB do mieszkańców wydano z co najmniej kilkunastodniowym opóźnieniem — 12 sierpnia 2022 r., w dniu zdymisjonowania prezesa Wód Polskich Przemysława Dacy i szefa GIOŚ Michała Mistrzaka. Zarówno zespoły naukowe PAN i Komisji Europejskiej, jak i kontrolerzy NIK wskazali, że choć bezpośrednią przyczyną pomoru była ichtiotoksyna wydzielana przez „złotą algę” (Prymnesium parvum), to warunki do jej zakwitu w rzece śródlądowej stworzyło wysokie zasolenie wywołane wieloletnimi, niekoordynowanymi zrzutami wód kopalnianych i przemysłowych przy braku stałego automatycznego monitoringu.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Rząd Mateusza Morawieckiego oraz resort klimatu i środowiska podnosili, że masowy zakwit Prymnesium parvum w dużej rzece przy głębokiej suszy hydrologicznej i upałach lata 2022 r. miał charakter bezprecedensowy w skali europejskiej, a badania wykluczyły nagłaśniane w pierwszych dniach hipotezy o zatruciu wody rtęcią. Po ujawnieniu skali zjawiska zmobilizowano tysiące strażaków, żołnierzy WOT i pracowników inspekcji do oczyszczania rzeki, we wrześniu 2022 r. uchwalono ustawę o jednorazowych rekompensatach dla firm znad Odry, a 13 lipca 2023 r. przyjęto specustawę o rewitalizacji rzeki Odry, przewidującą program inwestycji wodno-ściekowych, budowę sieci automatycznego monitoringu wód oraz powołanie Inspekcji Wodnej (Prawo.pl).
Nocne ogłoszenie porozumienia z Czechami, dementi z Pragi i rachunek ponad 113 mln euro
Kopalnia i Elektrownia TurówKompleks energetyczny w Bogatyni na styku granic Polski, Czech i Niemiec.Fot. Petr Vodička / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
W maju 2021 r. podczas szczytu UE w Brukseli Mateusz Morawiecki ogłosił, że Czechy zgodziły się wycofać skargę ws. kopalni Turów z TSUE. Kilka godzin później premier Czech Andrej Babiš zaprzeczył tym słowom, a ugoda została zawarta dopiero po ośmiu miesiącach naliczania kar.
Wypowiedź 1konferencja po szczycie UE
Wydaje się, że jesteśmy już bardzo bliscy porozumienia. W wyniku tego porozumienia Republika Czeska zgodziła się wycofać wniosek do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. To porozumienie przede wszystkim zakłada wieloletnie projekty z udziałem strony polskiej w wysokości do 45 mln euro.
Sprawdź źródło (Rzeczpospolita)Źródło: Konferencja prasowa w Brukseli — tego samego dnia premier Czech Andrej Babiš oświadczył: „Nie wycofamy żadnej skargi”
Wypowiedź 2wystąpienie w Bogatyni
Niezależnie od wszystkiego, nie pozwolimy zamknąć kopalni Turów.
Sprawdź źródło (RMF24)Źródło: Spotkanie premiera z górnikami i energetykami przy kompleksie Turów
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Krytycy i media wskazywali, że konflikt z samorządem Kraju Libereckiego można było zakończyć na wczesnym etapie kilkakrotnie niższym kosztem, zanim sprawa trafiła do TSUE. Po przedwczesnym ogłoszeniu sukcesu w maju 2021 r. i odmowie wstrzymania wydobycia TSUE nałożył na Polskę karę 500 tys. euro dziennie. Zanim 3 lutego 2022 r. podpisano ugodę z rządem Petra Fiali (45 mln euro rekompensaty), narosło 68,5 mln euro kar potrąconych z funduszy UE (prawomocnie utrzymanych przez TSUE).
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki (KPRM, luty 2022 r.) podkreślał, że podporządkowanie się jednoosobowemu postanowieniu zabezpieczającemu TSUE oznaczałoby natychmiastowe pozbawienie prądu milionów gospodarstw domowych (ok. 4–7% krajowej mocy), odcięcie Bogatyni od ogrzewania oraz utratę tysięcy miejsc pracy przy jednoczesnej pracy czeskich i niemieckich kopalni tuż za granicą. Ugodę z lutego 2022 r. i budowę podziemnego ekranu przeciwfiltracyjnego rząd przedstawiał jako trwałą obronę suwerenności energetycznej.
Od historycznej wizyty w Kijowie do kryzysu zbożowego i sporu z 2023 roku
Polityka wschodnia rządu Mateusza Morawieckiego po 24 lutego 2022 r. przeszła drogę od pionierskiej mobilizacji dyplomatycznej i militarnej na rzecz Ukrainy do ostrego kryzysu wokół niekontrolowanego napływu ukraińskiego zboża i sporu dyplomatycznego jesienią 2023 r.
Wypowiedź 1wizyta w Kijowie
Jeżeli Europa myśli, że jak straci Ukrainę, to pozostanie taka sama, to jest w głębokim błędzie. Taka Europa byłaby symbolem porażki, symbolem słabości i symbolem upokorzenia. Dlatego nie możemy do tego dopuścić.
Przedłużymy zakaz wwozu ukraińskiego zboża. Nie będziemy słuchać Berlina, nie będziemy słuchać von der Leyen, Tuska czy Webera. Zrobimy to, bo to jest w interesie polskiego rolnika.
Sprawdź źródło (Forsal.pl)Źródło: Zapowiedź jednostronnego przedłużenia embarga w dniu wygaśnięcia zakazu Komisji Europejskiej
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
W raporcie z 23 listopada 2023 r. Najwyższa Izba Kontroli oceniła reakcję rządu na napływ zboża po zniesieniu ceł przez UE w połowie 2022 r. jako „spóźnioną, niepopartą odpowiednimi analizami i przede wszystkim nieskuteczną”. NIK wykazała, że w 2022 r. import pszenicy z Ukrainy wzrósł o 16,8 tys. proc., z 4,3 mln ton wwiezionych zbóż i roślin oleistych aż 3,4 mln ton pozostało na polskim rynku zamiast pojechać w tranzycie, a luka w przepisach umożliwiła wwóz tzw. zboża technicznego bez inspekcji granicznej.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki podkreślał, że wsparcie humanitarne i dostawy polskich czołgów wiosną 2022 r. powstrzymały Rosję z dala od polskich granic, natomiast odpowiedzialność za otwarcie rynku rolnego ponosiła Komisja Europejska mająca wyłączne kompetencje celne. Wobec braku skutecznych „korytarzy solidarnościowych” do krajów trzecich premier bronił jednostronnego embarga z kwietnia i września 2023 r. (Rzeczpospolita) oraz wielomiliardowych dopłat dla rolników jako koniecznej ochrony krajowego rolnictwa.
Afera wizowa w MSZ: zarzuty korupcyjne, raport NIK i spór o skalę migracji
Latem 2023 r. dymisja wiceministra spraw zagranicznych Piotra Wawrzyka ujawniła śledztwo dotyczące płatnej protekcji przy wydawaniu polskich wiz w konsulatach w Azji i Afryce oraz brak nadzoru nad programami wizowymi MSZ.
Zeznaniekomisja śledcza Sejmu RP
Sprawa korupcji wokół przyznawania wiz dotyczy 607 wiz, dlatego nazwałem tę komisję »komisją do spraw wyjaśnienia kłamstwa wizowego Platformy Obywatelskiej«. (…) Polityka migracyjna PiS polegała na powstrzymywaniu nielegalnej imigracji.
Sprawdź źródło (PAP)Źródło: Zeznania Mateusza Morawieckiego przed sejmową komisją śledczą ds. tzw. afery wizowej
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Prokuratura przedstawiła zarzuty byłemu wiceministrowi Piotrowi Wawrzykowi oraz jego współpracownikowi Edgarowi Kobosowi (który przyznał się do przyjmowania łapówek za przyspieszanie wiz). W październiku 2024 r. Najwyższa Izba Kontroli potwierdziła istnienie w MSZ w latach 2018–2023 „nietransparentnego i korupcjogennego mechanizmu” nacisków na konsulów oraz zakwestionowała prowadzony bez podstawy ustawowej i kontroli wykorzystania program Poland.Business Harbour (93,5 tys. wydanych wiz). Sejmowa komisja śledcza skierowała 11 zawiadomień do prokuratury.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki (Polsat News, 29 maja 2024 r.) dowodził, że to polskie służby (CBA i ABW) za jego rządów wykryły proceder wokół Edgara Kobosa i Piotra Wawrzyka, na co zareagował natychmiastową dymisją wiceministra i wstrzymaniem projektu rozporządzenia wizowego MSZ. Zarzuty opozycji o „setki tysięcy sprzedanych wiz” określał jako manipulację łączącą wątek korupcyjny (268 wydanych wiz z 607 wniosków) z legalnymi wizami pracowniczymi wystawianymi na wniosek polskich firm.
Y jak YouTube, podcast premiera i wydatki KPRM na komunikacjęPolityka i wypowiedzi
Cotygodniowy podcast, sesje Q&A w sieci i spór o dziesiątki milionów złotych z budżetu KPRM i CIR
Jako Prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki rozwinął na szeroką skalę kanały komunikacji bezpośredniej w internecie — obejmujące sesje pytań i odpowiedzi (Q&A) na Facebooku i YouTube oraz uruchomiony we wrześniu 2021 r. cotygodniowy autorski podcast. Równolegle przedmiotem publikacji prasowych, interpelacji poselskich oraz ujawnianej od czerwca 2021 r. korespondencji współpracowników szefa rządu stały się rosnące wydatki KPRM i Centrum Informacyjnego Rządu na kampanie informacyjne oraz doradztwo wizerunkowe.
Od dziś w każdy piątek będziecie mogli posłuchać mojego autorskiego podcastu, w którym mówię o tym, co ważne dla Polski i Polaków. Co tydzień polityka z pierwszej ręki, własny punkt widzenia i omówienie najważniejszych tematów dostępne na największych platformach streamingowych. Konkretnie, mniej formalnie, rzeczowo.
Sprawdź źródło (Polsat News)Źródło: Zapowiedź premierowego odcinka cotygodniowego podcastu Mateusza Morawieckiego publikowanego na YouTube i platformach streamingowych
Wypowiedź 2sesja Q&A na żywo w mediach społecznościowych
Mam do siebie dystans. Ja oglądam te wszystkie przeróbki, memy ze swoją podobizną i śmieję się z nich. Polecam to każdemu. Śmiech to zdrowie.
Sprawdź źródło (Interia)Źródło: Odpowiedź premiera Mateusza Morawieckiego na pytanie internauty podczas transmisji pytań i odpowiedzi (Q&A) w mediach społecznościowych
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Według zestawień KPRM przytaczanych w prasie branżowej roczne wydatki Centrum Informacyjnego Rządu na cele informacyjno-promocyjne wyniosły ok. 42 mln zł w 2020 r., ok. 114 mln zł w 2021 r., ok. 28 mln zł w 2022 r. i ok. 26 mln zł w 2023 r. (Press.pl), a wielomilionowe kampanie (m.in. promocję „Polskiego Ładu” za ok. 15 mln zł czy akcję „Liczy się Polska” za ponad 10 mln zł) oraz przetargi na reklamę w sieci opozycja określała jako „ukryty fundusz wyborczy” (Money.pl / Rzeczpospolita). Kulisy projektowania przekazu cyfrowego opisywano także na podstawie ujawnianej od czerwca 2021 r. korespondencji doradców wizerunkowych premiera (Wirtualna Polska, Wirtualne Media), zaś komentatorzy wskazywali, że format podcastu pozwalał omijać pytania dziennikarzy (Kultura Liberalna).
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki oraz Centrum Informacyjne Rządu argumentowali, że nowoczesne formaty internetowe — transmisje Q&A na żywo (Do Rzeczy) oraz cotygodniowy podcast na YouTube i platformach streamingowych (Gazeta.pl) — służyły przełamywaniu barier informacyjnych i prowadzeniu bezpośredniej rozmowy z obywatelami korzystającymi głównie z mediów cyfrowych. Przedstawiciele CIR podkreślali, że budżety przetargów mediowych miały charakter ramowy, a zwiększone nakłady w latach 2020–2022 wynikały z obowiązku prowadzenia masowych kampanii informacyjnych w czasie kryzysów: Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19, tarcz antyinflacyjnych, zmian podatkowych oraz bezpieczeństwa energetycznego po ataku Rosji na Ukrainę (Rzeczpospolita), natomiast wycieki mailowe rząd kwalifikował jako element zagranicznej operacji hybrydowej.
Z jak Zamknięcie cmentarzy i lasówPolityka i wypowiedzi
Piątkowe zamknięcie nekropolii przed 1 listopada i kwietniowy zakaz wstępu do lasów
Dwie nagłe decyzje restrykcyjne z 2020 r. — kwietniowy zakaz wstępu do lasów oraz ogłoszone w piątkowe popołudnie 30 października zamknięcie cmentarzy na Wszystkich Świętych — stały się symbolami chaotycznego trybu zarządzania obostrzeniami w czasie pandemii.
Wypowiedź 1konferencja prasowa (piątek po południu)
Od kilkunastu dni pytacie nas, co z dniem Wszystkich Świętych. Podjęliśmy decyzję, że zarówno dzień przed, jak i w dzień Wszystkich Świętych oraz w Dzień Zaduszny, czyli od soboty 31 października do poniedziałku 2 listopada, cmentarze będą zamknięte. Czekaliśmy z tą decyzją, bo cały czas liczyliśmy na to, że ta liczba zachorowań będzie przynajmniej odrobinę malała. (…) Tradycja jest mniej ważna niż życie.
Sprawdź źródło (Gazeta.pl / KPRM)Źródło: Popołudniowa konferencja prasowa premiera na kilkanaście godzin przed wejściem zakazu w życie
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Ogłoszenie decyzji w piątek po południu — po wcześniejszych zapewnieniach ministrów, że cmentarze pozostaną otwarte — wywołało wieczorne tłumy przed bramami nekropolii i pozostawiło tysiące ogrodników oraz handlowców z niesprzedanym towarem. Z kolei wiosenny zakaz wstępu do lasów i parków narodowych (3–19 kwietnia 2020 r.) wydany na polecenie premiera był kwestionowany przez Rzecznika Praw Obywatelskich i Sąd Najwyższy jako pozbawiony ustawowej podstawy prawnej bez wprowadzenia stanu nadzwyczajnego.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki tłumaczył zamknięcie cmentarzy gwałtownym przyspieszeniem drugiej fali COVID-19 (ponad 20 tys. zakażeń dziennie jeszcze przed pojawieniem się szczepionek) i koniecznością zatrzymania milionowych przejazdów osób starszych po kraju, uruchamiając jednocześnie przez ARiMR interwencyjny skup chryzantem (wypłacono ok. 77,5 mln zł rekompensat). Krótkotrwały zakaz wstępu do lasów wiosną 2020 r. rząd uzasadniał z kolei gromadzeniem się tłumów na podmiejskich parkingach i ścieżkach rekreacyjnych w pierwszych tygodniach nieznanej epidemii.
Ź jak Źródła finansowania kampanii, pikniki 800+ i uchwała PKWPrawo i instytucje
Pikniki 800+, symboliczne czeki, analizy RCL i NASK oraz spór wokół odrzucenia sprawozdania PiS przez PKW
Przed wyborami parlamentarnymi z 15 października 2023 r. premier Mateusz Morawiecki i ministrowie uczestniczyli w finansowanych ze środków publicznych piknikach rodzinnych promujących 800+ oraz uroczystościach wręczania symbolicznych czeków z rządowych funduszy inwestycyjnych. 29 sierpnia 2024 r. Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie finansowe komitetu wyborczego PiS, wskazując na nieuprawnione świadczenia niepieniężne m.in. w RCL i NASK, co zapoczątkowało spór prawny przed Sądem Najwyższym.
Wypowiedź 1piknik rodzinny 800+ w Tychach
Tak długo jak będzie rządziło PiS, tak długo będziemy utrzymywali wszystkie programy społeczne. (…) Wiele polskich rodzin czuje naszą politykę rodzinną, naszą politykę prorodzinną, prospołeczną, której sednem, której rdzeniem jest właśnie Rodzina 500 plus, zaraz 800 plus.
Sprawdź źródło (Wirtualna Polska)Źródło: Wystąpienie premiera Mateusza Morawieckiego podczas rządowego Pikniku Rodzinnego 800+ w Tychach w lipcu 2023 r.
Wypowiedź 2oświadczenie na platformie X
Decyzja PKW ws. sprawozdania finansowego PiS jest haniebna. Wpisuje się w rozgrywkę polityczną obecnej władzy, której celem jest zemsta i marginalizacja opozycji. (…) Przeciwstawiamy się próbom zniszczenia polskiej demokracji. Będziemy o nią walczyć, samodzielnie zbierając fundusze na kampanię! Nie dla monopolu na władzę w Polsce!
Sprawdź źródło (Dziennik.pl)Źródło: Komentarz byłego premiera Mateusza Morawieckiego po uchwale Państwowej Komisji Wyborczej odrzucającej sprawozdanie finansowe KW PiS
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
W uchwale z 29 sierpnia 2024 r. Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie finansowe KW PiS z wyborów 2023 r., naliczając ok. 3,62 mln zł niedozwolonych korzyści niepieniężnych — w tym działania pracowników podległego premierowi Rządowego Centrum Legislacji na rzecz kampanii szefa RCL (183,4 tys. zł), opracowywanie przez NASK-PIB analiz „tematów dnia” dla KPRM i CIR (538,7 tys. zł), spot Ministerstwa Sprawiedliwości (2,63 mln zł) oraz agitację na piknikach wojskowych MON (Prawo.pl). Odrębnie Najwyższa Izba Kontroli oceniła wydatkowanie blisko 10 mln zł z rezerwy budżetowej na letnie pikniki 800+ jako niecelowe i niegospodarne — skoro waloryzacja świadczenia następowała z urzędu — kierując zawiadomienia do prokuratury (OKO.press / NIK), a analizy NIK i Fundacji im. Stefana Batorego wskazywały na uznaniowość rozdziału środków z RFIL i Programu Inwestycji Strategicznych, promowanych wręczaniem symbolicznych „kartonowych czeków” (Money.pl).
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki i pełnomocnik finansowy KW PiS argumentowali, że rząd miał obowiązek informować obywateli o programach państwowych — takich jak podwyższenie świadczenia do 800+ czy dotacje inwestycyjne trafiające do niemal wszystkich samorządów — co podczas obrad PKW podnosili również członkowie Komisji, nie włączając ostatecznie samych pikników 800+ do kwoty 3,62 mln zł (Money.pl). Politycy PiS wskazywali, że komitet wyborczy nie zlecał działań jednostkom administracji rządowej i nie może ponosić odpowiedzialności za aktywność urzędów na podstawie domniemań, a uchwałę PKW oceniali jako motywowaną politycznie próbę pozbawienia opozycji subwencji przed wyborami prezydenckimi 2025 r. Po zaskarżeniu decyzji przez PiS, 11 grudnia 2024 r. Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego uchyliła sierpniową uchwałę PKW, co wywołało dalszy spór ustrojowy wokół statusu tej izby i wypłaty środków (Interia).
Ż jak Żarówki i bilbordy o prądzieEnergia i klimat
Kampania z żarówką o „opłacie klimatycznej UE 60 proc.” a miliardy z ETS w budżecie
Na przełomie stycznia i lutego 2022 r. państwowe koncerny energetyczne sfinansowały ogólnopolską kampanię bilbordową z grafiką żarówki, przypisującą polityce klimatycznej Unii Europejskiej 60% kosztów produkcji prądu.
Obecna koncepcja unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) jest błędna. Konieczne jest przeprowadzenie głębokiej reformy systemu. (…) Wzrost cen wymyka się spod kontroli i uderza w domowe budżety obywateli UE. Zagraża bezpieczeństwu finansowemu zwykłych ludzi, którzy już ucierpieli w wyniku pandemii.
Sprawdź źródło (Polsat News / Euractiv)Źródło: Stanowisko premiera z początku 2022 r. poprzedzające kampanię TGPE z hasłem „Polityka klimatyczna UE = droga energia, wysokie ceny”
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
Komisja Europejska oraz eksperci Forum Energii i Business Insidera wskazali, że na końcowym rachunku gospodarstwa domowego (uwzględniającym dystrybucję, marże i podatki) koszt CO2 wynosił wówczas ok. 20–23%, a nie 60%, zaś wpływy ze sprzedaży polskiej puli uprawnień ETS nie trafiały do Brukseli, lecz bezpośrednio do budżetu rządu Mateusza Morawieckiego (ok. 25 mld zł w samym 2021 r.). W maju 2022 r. Komisja Etyki Reklamy orzekła, że kosztująca kilkanaście milionów złotych kampania wprowadzała odbiorców w błąd.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki, Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Towarzystwo Gospodarcze Polskie Elektrownie bronili poprawności hasła, wskazując, że sformułowanie „60 proc. kosztów produkcji energii” ściśle odpowiadało relacji cen uprawnień CO2 (ok. 85–95 euro/t) do hurtowego kosztu wytwarzania prądu z węgla. Rząd przekonywał, że spekulacje instytucji finansowych na rynku ETS nieproporcjonalnie uderzyły w transformującą się polską gospodarkę, a wpływy budżetowe z aukcji przeznaczano m.in. na Tarcze Antyinflacyjne i zamrożenie taryf dla obywateli.